Мемлекеттің басты байлығы – адам десек, ұлттың саулығын жақсарту арқылы биік мақсатқа жету барша дамыған елдер ұстанған басты бағыт. Кейінгі жылдары Сыр еліндегі тың серпін, толымды табыстар туралы республика көлеміне аз айтылып жүрген жоқ. Расында қала келбетіне көрік қосатын зәулім де заманауи құрылыстар, әлеуметтік нысандар көңіл қуантады. Соның ішінде медициналық жаңа ғимараттардың бірінен соң бірі бой көтеріп, ел игілігіне берілуі – ғанибет.
Аптаның бейсенбі күні қызылордалықтар үшін үш бірдей денсаулық сақтау нысанының іргетасы қаланып, бір медициналық орталық ашылған айтулы күн болды. Бұл іс-шараларға облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова, Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыров, Парламент Мәжілісінің депутаттары Мұрат Әбенов, Мархабат Жайымбетов, Мұрат Ергешбаев, құқық қорғау органдарының бірінші басшылары, мәслихат депутаттары, зиялы қауым өкілдері, ел ағалары арнайы қатысты.
Тұрғындар тілегі орындалған күн
Алдымен Қызылорда қаласының шет аймағы саналатын Титов қыстағында 400 орындық жаңа емхананың іргетасын қалау рәсімі өтті.
Аймақ басшысы жиналған жұртшылықты жаңа нысан құрылысының басталуымен құттықтап, денсаулық саласындағы атқарылған жұмыстарға тоқталды.
– Мемлекеттің ең басты байлығы – адам, адамдағы байлықтың негізгісі – денсаулық. Деннің саулығы – мемлекеттің дамуы мен өркендеуінің арқауы.
Президентіміздің әлеуметтік саясаттағы басым бағыттарының бірі де – халыққа қолжетімді әрі сапалы медициналық қызмет ұсыну. Бүгін біз Қызылорда қаласы үшін, соның ішінде Титов мөлтек ауданының 40 мыңнан астам тұрғыны үшін аса маңызды, тарихи сәттің басында тұрмыз.
Ауысымына 400 келушіге арналған №5 қалалық емхананың жаңа ғимаратының іргетасын қалау рәсіміне куә болуға жиналдық. Жалпы 9 млрд 823 млн теңгеге салынатын жаңа емхана ғимаратының аумағы 9 мың шаршы метр, заманауи талаптарға сай жоғары сапалы технологиялармен жабдықталады.
Бұл – ана мен бала өмірін сақтауға, қазыналы қарттарымыздың денсаулығын жақсартуға бағытталған мемлекет қолдауы. Алдағы уақытта да өңір халқының өмір сапасын арттыруға арналған кешенді жұмыстар жалғасады, – деді облыс әкімі.
Іс-шарада Ақмарал Шәріпбайқызы елде тұрғындардың саулығын сақтау бағытында атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып, қызылордалықтарды құттықтады.
– Құрметті жерлестер, бүгін бірнеше нысанның ігретасын қалаймыз. Бұл – халыққа көрсетілетін медициналық қызметтің қолжетімділігін, сапасын арттыруға арналған Мемлекет басшысының ең басты тапсырмасы. Кейінгі үш жылда республика көлемінде 800-ден аса жаңа ғимарат бой көтерді. Соның 655-і ауылдық жерлерде салынды. Бұл жұмысты игеруде Қызылорда облысы алғашқылардың бірі болып нәтиже көрсетті.
Сонымен қатар былтыр республикалық деңгейде үш ұлттық мекеме тапсырылды. Оның біреуі – ұлттық онкологиялық протондық орталық. Протондық орталық бойынша біз әлемдегі 25 мемлекеттің ішіне ендік. Себебі мұндай орталық ТМД елдерінің ішінде екеу ғана, біз Ресейден кейін үшінші болып қосылдық. Ал Орта Азиядағы жалғыз елміз.
Сонымен қатар, шұғыл медициналық қызмет көрсететін орталық ашылды. Ал үшіншісі – республикалық жұқпалы аурулар ауруханасы. Пандемиядан кейін бұл орталықтың маңызы зор.
Біздің еліміз жас мемлекет. Туу көрсеткіші маңызды. Сондықтан Президенттің тапсырмасы бойынша республикада 8 перинаталдық орталық салынуы тиіс. Соның бірі осы Қызылорда қаласында қолға алынады. 10 облыстық балалар ауруханасы салынады.
Денсаулық сақтау саласының ең басты көрсеткіші – тұрғындардың орташа өмір сүру ұзақтығы. 2024 жылдың қорытындысында 75 жас 4 ай, былтыр 75 жас 8 айдан асты. Өлім көрсеткіші 2 пайызға, нәрестелер шетінеуі бір жылда 16 пайызға төмендеді. Осының барлығы – тұрғындардың денсаулығын жақсарту үшін, медициналық қызмет сапасын, қолжетімділігін арттыру үшін жасалып жатқан жұмыстар. Бүгінде Сыр елінде барлық салада жаңғыру болып жатыр. Аймақтағы қарқынды даму, өсіп-өркендеу басқа облыстарға үлгі ретінде көрсетілуде. Президентіміз жоғары бағасын берді. Мұның барлығы – облыс әкімінің ерен еңбегінің жемісі, – деді министр.
Шарада сонымен қатар Мархабат Жайымбетұлы құттықтау сөз алып, Қызылорда облысының құрметті азаматы Тұрғанбай Маханұлы бата берді.
Айта кетейік, 2022-2025 жылдары өңірде 26 млрд 400 млн теңгеге 40 медициналық нысан салынып, пайдалануға берілген. «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасымен 10 млрд 700 млн теңгеге бой көтерген 28 нысан бүгінде халық игілігіне айналды. Сонымен қатар, ауыл тұрғындарына шұғыл медициналық көмек көрсету үшін 9 млрд 900 млн теңгеге 6 жоба іске асырылды.
Арал, Қазалы, Шиелі, Жаңақорған аудандық көпбейінді ауруханалары жанынан қосымша құрылыстар, Шиелі мен Арал ауданындағы жұқпалы аурулар бөлімшелеріне арнап жаңа ғимараттар салынды.
Жергілікті бюджет есебінен Жаңақорған ауданындағы Төменарық ауылында 15 төсектік ауылдық аурухана мен амбулатория, Арал ауданының Сексеуіл кентінде 40 төсектік ауылдық аурухана, облыстық қан орталығы пайдалануға берілді.
Іргетасы қаланған емхана – Титов тұрғындарының көптен күткен қуанышы. Мұндағы тұрғындар Гагарин қыстағындағы ескі, типтік емес ғимаратта орналасқан емханадан қызмет алып жүр. Құрылыс аяқталған соң жаңа, заманауи нысан ел игілігіне берілетін болады.
– Титов қыстағының тұрғындары үшін бүгін қуанышты күн болып тұр. Шынында осы сәтті көптен күттік. Қазіргі емханамыз Гагарин қыстағында орналасқан. Ескі, тар. «Бізге жаңа емхана керек» деген тілегімізді айтып келдік. Осы ұсыныс-тілегімізді ескерген облыс әкіміне, ел ағаларына алғыстан басқа айтарымыз жоқ, – дейді қыстақ тұрғыны Сәуле Омарова.
ЖАҢА ШАҒЫН АУДАНҒА – ЖАҢА ЕМХАНА
Қызылорда қаласының сол жағалауы айрықша қарқынмен дамып келеді. Заманауи үлгідегі нысандар, спорт кешендері жаңа ауданның ажарын айшықтауда. Сол күні мұнда 500 келушіге арналған емхананың іргетасы қаланды.
Аймақ басшысы сол жағалауға қоныстанушылардың сұранысына сәйкес құрылысы басталған жаңа нысан тұрғындардың медициналық қызметке қолжетімділігін арттыратынын атап өтті.
– Сыр өңірінде Президентіміздің, Үкіметтің ерекше қолдауымен, жерлестеріміздің бекем бірлігінің арқасында байыпты бастамалар қолға алынып, ірі жобалар іске асырылуда. Денсаулық сақтау инфрақұрылымын одан әрі жетілдіру шаралары кешенді жүргізіліп келеді. 2022-2025 жылдары салаға 50 млрд 100 млн теңге қаржы бөлінді, 26 млрд 400 млн теңгеге 40 медицина нысаны салынып, пайдалануға берілді.
«Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы белгіленген жоспарға сәйкес толығымен орындалып, 10 млрд 700 млн теңгеге салынған 28 нысан халық игілігіне қызмет етуде.
Жаңадан бой көтеретін емхана да шипа іздеген жандарға жылулық сыйлайтын орынға айналсын! Рамазан айы баршамызға құтты болсын! Оразаларыңыз қабыл болсын! – деді Нұрлыбек Нәлібаев.
Рәсімде Ақмарал Шәріпбайқызы, Мұрат Нәлқожаұлы құттықтау сөз сөйлеп, Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері Асылбек Тоқмырзаұлы бата берді.
Айта кетейік, сол жағалауда бой көтеретін 500 орындық емхана тұрғындарға амбулаториялық-емханалық, диагностикалық және күндізгі стационарлық медициналық қызмет көрсететін көпсалалы мекеме болады. Мұнда жалпы және акушерлік-гинекологиялық тіркеу, педиатрия, мамандандырылған және шұғыл медициналық көмек, профилактика және мектеп медицинасы бөлімдері қарастырылған. Сонымен қатар, нысан 50 төсектік күндізгі стационар, дәрілік қамтамасыз ету бөлімі, орталық стерилизация, кір жуу орны, медициналық қалдықтарды сақтау, оқу кабинеттері, 50 орындық аудитория, 200 орындық конференц-зал және инженерлік-техникалық инфрақұрылыммен толық қамтамасыз етіледі.
КӨПБЕЙІНДІ АУРУХАНА ЖЫЛ СОҢЫНА ДЕЙІН ПАЙДАЛАНУҒА БЕРІЛЕДІ
Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова, Парламент Мәжілісінің депутаттары Мұрат Әбенов, Мархабат Жайымбетов, Мұрат Ергешбаев бір ауысымда 100 келушіні қабылдайтын емханасы бар 300 төсектік көпбейінді аурухананың (онкологиялық бөлімшесімен) құрылыс алаңына барып, жұмыс барысымен танысты.
Облыс тұрғындары үшін аса маңызды әлеуметтік нысан Мемлекет басшысының тапсырмасымен салынуда. Аурухана құрылысы заманауи техникалық шешімдер ескеріліп жобаланған, ең озық технологиямен қамтамасыз етіледі. Диагностика және емдеу бойынша заманауи стандарттарға сай келетін жоғары технологиялық инновациялар енгізіледі, бұл медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігін арттырады. Осылайша Қызылордада шетелдік клиникалардан еш кем түспейтін заманауи медициналық кешен пайда болады.
«Мелиоратор» серіктестігі қолға алған жобаға 36 млрд 416 млн теңге қаржы қаралған. Бұл – аймақтағы халықаралық стандарттарға сай, ең ауқымды жобалардың бірі. Аумағы 57 мың шаршы метр, 7 гектар жерге орналасқан. Нысан 10 блоктан тұрады: емхана, пансионат, конференц-зал, асхана, физиотерапия, қабылдау бөлімі, әкімшілік, реанимация, химиотерапия және радиотерапия, операциялық бөлім.
Құрылысы екі жыл бұрын басталған ғимаратты салу барысында осы уақытқа дейін 21 млрд теңге қаражат игеріліп, жұмыстың 70 пайызы еңсерілді. Қалған 16 млрд теңге осы жылы республикалық және облыстық бюджеттен бөлінген. Қазіргі таңда бетон жұмыстары толық біткен, ал кірпіш қалау аяқталып қалды.
Жақын арада құрылысшылар терезесін салып, қасбетін әрлей бастайды. Сонымен қатар, жылу құбырлары орнатылып, қажетті тораптарға қосылуда. Электр желісі тартылып, тарату нүктелері дайындалды. Құрылыс кестеге сәйкес жүргізілуде. Жоспар бойынша күшейтілген жұмыс режиміне көшіп, жыл соңына дейін құрал-жабдықтарын орнатып, пайдалануға береді.
Бүгінде құрылыс басында 200-ге жуық адам, 15 техника бар. Газоблог, инженерлік жүйелерге қажетті материалдар жеткілікті.
Айта кету керек, Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес 12 облыста заманауи перинаталдық орталық салу көзделген.
Бүгін Қызылорда қаласында халықаралық тәжірибе мен озық медициналық технологиялар енгізілетін 200 төсектік перинаталдық орталықтың іргетасы қаланды. Нысанға 2,7 гектар жер телімі бөлініп, 48,8 млрд теңге қаражат қаралған.
ORHUN MEDICAL – ЖОҒАРЫ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МЕДИЦИНАЛЫҚ ОРТАЛЫҚ
Сол күні қалада Orhun Medical медициналық орталығының ашылу рәсімі өтті.
– Orhun Medical медициналық орталығының қызметі – позитронды-эмиссиялық және компьютерлік томографияны біріктіретін жоғары технологиялық диагностика.
Құны 4 млрд теңге болатын бұл жоба онкологиялық ауруларды ерте анықтауға, дерттің таралу деңгейін бағалауға, емдеу тиімділігін бақылауға мүмкіндік береді. Тұрғындарымыз ендігіде Астана, Алматы қалаларына, шетелдерге бармай-ақ, сапалы медициналық қызметтерді жергілікті жерде алады.
Ел игілігіне табысталатын медициналық орталық дәрігерлері келушілерге қызмет етіп, науқастың дертіне дауа, көңіліне серпін беріп, халықтың ықыласына бөленеді деп сенеміз. Жауапкершілігі жоғары салада уақытпен санаспай, күні-түні жасаған қызметтеріңіз табысты, мәртебелеріңіз биік болғай! – деді Нұрлыбек Машбекұлы рәсімде.
Салтанатты сәтте Ақмарал Әлназарова, Әлібек Қуантыров сөз сөйлеп, сала ардагері Абдулла Шүленбаев бата берді. Аймақтың денсаулық сақтау саласының дамуына үлес қосқан азаматтар облыс әкімінің Алғыс хатымен марапатталды.
Айта кетейік, медициналық орталықтың жылдық жобалық қуаты айтарлықтай жоғары. Мұнда жылына 3500 позитронды-эмиссиялық және компьютерлік томография зерттеуі жүргізіледі. Сонымен қатар, 16000 магниттік-резонанстық томография, 20000 компьютерлік томография, 25000 рентгенологиялық зерттеу және 10 000 маммография жасауға мүмкіндік бар.
Қызылорда қаласындағы орталық – Orhun Medical компаниясының Қазақстан өңірлерінде жоғары технологиялық онкологиялық көмекті дамытуға бағытталған жобасының екінші кезеңі. Ұлытау, Түркістан, Ақтөбе тұрғындарына да қызмет көрсетеді. Бірінші кезеңде Ақтау қаласында осындай орталық іске қосылған. Зерттеулер тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі аясында жүргізіледі.
Бұдан бөлек, медициналық орталықта МРТ, КТ, рентгенография, маммография, ультрадыбыстық диагностика, бейінді мамандардың кеңестері, зертханалық зерттеулер және ем-шара бөлмелерінің қызметтері халыққа қолжетімді болады.
ПЕРИНАТАЛДЫҚ ОРТАЛЫҚТЫҢ ІРГЕТАСЫ ҚАЛАНДЫ
200 орындық перинаталдық орталықтың іргетасын қалау рәсімі сол күнгі шаралардың нүктесін қойды. Жаңа нысан Президент паркі аумағында орналасады.
Аймақ басшысы жиналған жұртшылықты жаңа бастамамен құттықтады.
– Халқымызда «Денсаулық – басты байлық» деген терең мағыналы сөз бар. Расында кез келген мемлекеттің ең қымбат капиталы – адам өмірі мен денсаулығы. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы «Ұлт саулығы жақсы болса, қоғам орнықты дамиды» деп, салаға айрықша көңіл бөліп келеді. Бесінші Ұлттық құрылтайда: «Соңғы жылдары Қызылорда облысы заман талабына сай өсіп-өркендеп жатыр» деп ерекше атап өтіп, Cыр өңірінде атқарылған жұмыстарға оң бағасын берді.
Тарихи миссиясы маңызды жиында Мемлекет басшысы Қызылорда қаласында 300 орындық көпбейінді аурухананың құрылысы басталғанын, алдағы уақытта 500 орындық емхана мен 200 орындық перзентхана салынатынын, жаңа драма театр мен заманауи Президенттік кітапхана құрылысы басталатынын жариялады.
«Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық автодәлізінің «Қызылорда – Ақтөбе» бағытындағы жолын төрт жолақты етіп кеңейту жобасы, «Бейнеу – Сексеуіл» жолының құрылысы басталатынын айтты. Бұл серпінді жобалар өңір экономикасына қуат беріп, транзиттік әлеуетін күшейтеді. Халқымыздың әл-ауқатын арттыруға мол мүмкіндік береді.
Құрылысына 48 млрд 500 млн теңге бөлінген 200 орындық жаңа перинаталдық орталықтың аумағы 38 мың шаршы метр, заманауи талаптарға сай, жоғары сапалы технологиялармен жабдықталады. Бұл – ана мен бала өмірін сақтауға, денсаулығын жақсартуға, демографиялық өсімді қамтамасыз етуге бағытталған мемлекет қолдауы.
Жаңа орталық мейірім мен жылулықтың ордасына айналсын! Рамазан айы баршамызға құтты болсын! – деді облыс әкімі.
Рәсімде Ақмарал Әлназарова, Мұрат Әбенов сөз сөйлеп, мемлекет және қоғам қайраткері Ибрагим Әбибуллаев бата берді.
Болашақ перинаталдық орталықта ана мен балаға мамандандырылған заманауи медициналық көмек көрсетіледі. Қабылдау-қарау, стационарлық, диагностикалық, операциялық, реанимациялық және әкімшілік бөлімдер жоспарланған. Сонымен қатар, жерасты өткелі арқылы байланысқан жеке зертхана ғимараты мен ас блогы болады.
Медициналық мекеме жүкті әйелдерге, босанушыларға және жаңа туған нәрестелерге арналған стационарлық бөлімдер, операциялық блок, реанимация, зертханалар және инженерлік-қызметтік инфрақұрылыммен қамтамасыз етіледі. Жобалық шешімдер санитарлық-эпидемиологиялық талаптарға және заманауи медициналық стандарттарға сәйкес жүзеге асырылады.
***
ҚР Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова бастаған ресми өкілдер «Қамқорлық» ерте араласу орталығының және жұқпалы аурулар ауруханасының жұмысымен де танысты.
Аймақта жыл сайын шамамен 20 мың нәресте дүниеге келеді, ал 18 жасқа дейінгі балалар саны 322 мыңға жетеді. Балаларды оңалту қызметінің қолжетімділігін арттыру мақсатында 2022 жылы «Қамқорлық» орталығы ашылған болатын. Оған жергілікті бюджеттен 205,6 млн теңге бөлінді, ал «Самұрық-Қазына» АҚ және «Қамқорлық» қорынан қаралған 103,4 млн теңгеге құрал-жабдықтар алынып, мамандар біліктілігін арттырды.
Орталық ашылған төрт жыл ішінде 6 000-ға жуық бала оңалту қызметін алды.
Облыстық жұқпалы аурулар ауруханасы 2024 жылы кешенді күрделі жөндеуден өтті. Оған жергілікті бюджеттен 1,6 млрд теңге қаралды. Бүгінде жаңартылған бөлімшелер пациенттер мен медицина қызметкерлерінің жоғары бағасын алуда.
Айнұр БАТТАЛОВА.
«Сыр бойы»
