Облыс экономикасын дамытуда халық шаруашылығының өндірістік, шаруашылық салалары негізгі драйвері екендігі бәрімізге аян. Ал экономиканың барлық тамырына қан жүгіретін негізгі алғы шарттарының бірі – қаржылық қолдау. Осы қаржылық операцияларды дер кезінде атқарып отыратын негізгі орган – банктер екені баршамызға белгілі. 1925 жылы ел астанасы Қызылордаға көшіп келгелі бері біздің өңірімізде алғашында өлкелік, кейін аудандық, ал 1938 жылдан бастап мемлекеттік банктің облыстық кеңсесі жұмыс атқаруда. Осы кезеңде біздегі мемлекеттік банкті 24 азамат басқарған екен, соның ішінде бүгіндері 95 жасқа толған, өмірден озғанына бір жылдан сәл-ақ асқан Қалибек Ахметжанов өңір экономикасын қаржыландыру, несиелендіру, кассалық есеп айырысу қызметіне сіңірген еңбегі зор деп айтсақ орынды секілді.
Қалибек Ахметжанов облыстық банкті 8 жыл басқарды. Сол жылдары өңірдің ауыл шаруашылығының дамуындағы күрт өсу кезеңі болды, Қызылорда Солжаға, Түгіскен массивтері игеріліп облысымыз Одақта күріш өндірісінің екінші негізгі аймағы болып қалыптасып, КСРО-дағы күріштің 20 пайыздан астамын өндіргенін мақтанышпен айтсақ, соны дер кезінде қаржыландыру, несиелендірудегі банктің қызметі өзгеше еді.
Сонымен қатар, Қызылорда қаласындағы целлюлоза-картон комбинатында өз қуатына толығымен еніп облысымыздағы өнеркәсіп өндірісінің флагманына айналуында банктің көп үлесі бар. Иә, ол кезде де өңірімізде «Жақаевшылар» қозғалысы зор қарқынмен етек алып бірнеше мамандандырылған күріш, қой совхоздары ұйымдастырылып, ауылдық елді мекендерге халық жаппай қоныстанып, даламыздың келбеті түрленген кезі еді. Бұл тірліктің қаржысыз шешілмейтіні бәрімізге белгілі болса, онда қаржы ұйымдарының, оның ішінде Қ.Ахметжанов басқарған мемлекеттік банктің еңбегі сүбелі еді. Кеңес Одағы уақытында елдегі халық шаруашылығын қаржыландыру, несиелендіру тек қана мемлекеттік банк арқылы жүргізілетіндігі секілді, банктің әлеуметтік саланы дамытуды қаржыландыру, кассалық есеп айырысуды да еш мүлтіксіз атқаратындығы, мектеп, ауруханалар, мәдениет ошақтары жұмысының бірқалыпты жүруіне ықпалы зор болды. Қалибек Ахметжановтың банк саласындағы мүлтіксіз жұмысының арқасында салада жақсы ұжым қалыптасты, көптеген өз ісінің мамандары өсіп жетілді.
Қалибек Ахметжанов 1930 жылы 21 желтоқсанда Алматы облысы Талғар ауданының Октябрь селосында туған. 1950 жылы Алматы қаржы-несие техникумын, 1962 жылы С.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін (ҚазМУ) бітірген. Еңбек жолын 1950 жылы Қызылорда облыстық мемлекеттік банкінде бастап, 1952-1963 жылдар аралығында Қазақ республикалық мемлекеттік банкінде тексеруші, аға тексеруші, бас тексерушінің орынбасары, Ұзынағаш бөлімшесінде басқарушы Талдықорғанда банкте лауазымды қызмет атқарып, 1963-1972 жылдары Мемлекеттік банктің Қызылорда облыстық кеңсесін басқарған. 1972-1987 жылдары Қазақ республикалық мемлекеттік банк басқарушысының орынбасары лауазымын атқарса, 1987-1995 жылдар аралығында республикалық тұрғын үй және әлеуметтік (Жилсоцбанк) банкі, Кредсоцбанк басқарма төрағасы қызметтерін атқарған.
3 орден, 6 мемлекеттік медальмен, Қазақ Кеңестік социалистік республикасы Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен наградталған. Алматы облысы Талғар ауданының, Қызылорда облысының құрметті азаматы, Кеңес одағы мемлекеттік банкінің үздігі.
Қ.Ахметжановтың орасан зор күш салуының және ұйымдастырушылығының арқасында Қызылорда қаласында банк қызметкерлеріне арналған 30 пәтерлік тұрғын үй (1968 ж), қазіргі Ұлттық банк филиалының ғимараты (1971 ж) салынып, пайдалануға берілген. Осы ғимаратта өзі бірінші болып облыстық кеңсенің басқарушысы лауазымында қызмет атқарған. Сол кезде Қалекең отырған, кезінде 1925 жылы республика орталығы Орынбордан Қызылордаға көшкенде бірге әкелінген стол, қазір облыс орталығындағы «Ұлағат» білім ордасы» жекеменшік мектебінің мұражайында сақтаулы.
Өткен ғасырдың 60-70 жылдары күрделі құрылыс жүргізу, оның ішінде әкімшілік ғимарат салудың қиындығын аға буын ұрпақтары жақсы біледі. Осындай қиындыққа қарамастан Қалекең Қызылордада өзінің ізін қалдырды.
1992-1996 жылдары өзім де Қалекеңнің қолдауымен КСРО тұрғын үй және әлеуметтік банктің облыстық басқармасы басшысы қызметін атқарып, банк жүйесіндегі абыз тұлғамен бірге әріптес болу мүмкіндігіне ие болдым. Банктің көп қырлы жұмысын жүргізуде сол кісіден сусындағанымды ұмытпаймын. Ал Қалекеңнің жұбайы Нұрқадиша апай 90 жастан асып, өздерінен тараған 4 ұл-қыздың, көптеген немерелердің қызығын көруде.
Қамбар ӘЖІБЕКОВ,
Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері
