2025 Сыр медицинасы үшін жетістікке толы жыл болды деп сенімді түрде айта аламыз. Оған бірінен соң бірі салынып, ел игілігіне беріліп жатқан заманауи денсаулық сақтау нысандары мен алынып жатқан озық технологиялық құрал-жабдықтар, жасалып жатқан күрделі оталар куә. Әсіресе, көпбейінді облыстық ауруханада алғаш рет бір күнде үш науқасқа жасалған бүйрек трансплантациясын жыл жаңалығы десе болғандай.
Еске салсақ, Тәуелсіздік күні қарсаңында Сыр медицинасының тарихында тұңғыш рет бір күнде үш науқастың ағзасы ауыстырылды.
Алғашқы трансплантация 41 жастағы әйел адамға жасалды. Реципиенттің ағасы донор болып, бүйрегін берді.
Екінші трансплантация 20 жастағы жігітке жасалып, донор ретінде науқастың 54 жастағы анасы қатысты.
Ал үшінші пациент – 43 жастағы әйел, донор болған оның жұбайы.
Трансплантацияны көпбейінді облыстық аурухананың бас дәрігері, трансплантолог, PhD Жасұлан Баймаханов, бас дәрігердің хирургия жөніндегі орынбасары, PhD Ербол Серікұлы және А.Н.Сызғанов атындағы Ұлттық ғылыми хирургия орталығының трансплантологтары Ернұр Белгібаев, Елшат Нәбиевтің командасымен бірлесіп жасады. Қазір науқастардың жағдайы жақсы.
Айта кету керек, бұған дейін ауруханада 8 рет бүйрек, 1 рет бауыр алмастыру отасы сәтті аяқталды. Оның ішінде биыл тамыз айында бір күнде екі науқасқа бүйрек ауыстыру операциясы жасалған болатын.
Жалпы аймақта кейінгі жылдары жоғары технологиялық медициналық қызмет көлемі артып келеді. Биыл 10 айда тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі мен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі аясында жалпы сомасы 706,7 миллион теңгеге 104 жоғары технологиялық медициналық қызмет көрсетілді. Ал 11 айда облыстық ауруханада 9071 ота жасалса, оның 130-ы жоғары технологиялық медициналық көмекке жатады. Мұндай оталардың жиі жасалуы мамандардың біліктілігіне де байланысты екені сөзсіз. Осы орайда өңірде денсаулық сақтау саласы мамандарының біліктілігін арттыруға да ерекше көңіл бөлінуде. Мәселен, биыл 41 медицина қызметкері Германия, Ресей, Литва, Беларусь елдерінің клиникаларында біліктілігін арттырған.
Облыстық денсаулық сақтау басқармасының мәліметінше, кейінгі 3 жылда жергілікті бюджет қаражаты есебінен мамандар біліктілігін арттыруға 375 млн теңге бөлінді. Негізгі басымдық ана мен бала денсаулығын қорғауға беріліп, 84 акушер-гинеколог, 44 неонатолог, 42 реаниматолог, 19 педиатр дәрігер оқытылған.
Тұрғындардың денсаулығын нығайту – маңызды міндеттің бірі десек, жоғарыда айтып өткеніміздей, бірқатар кешенді жұмыс жүргізіліп, нәтижесінде негізгі медициналық-демографиялық көрсеткіштердің оң үрдісі байқалды.
Мәселен, сәби өлімі 17%-ға, қатерлі ісіктерден болатын өлім-жітім 9%-ға, қан айналым жүйесінен орын алатын адам өлімі 1,5%-ға төмендеді. Нәтижесінде күтілетін өмір сүрудің орташа көрсеткіші 2022 жылмен салыстырғанда 74 жастан 75,2 жасқа артты.
Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы өңірде қарқынды жүзеге асуда. Ұлттық жоба аясында жалпы құны 10 млрд 200 млн теңгені құрайтын 28 нысан пайдалануға беріліп, халық игілігін көруде. Осылайша, 46 мыңнан астам ауыл тұрғынының медициналық көмекке уақытылы қолжетімділігі артып, 190 төсек-орын күндізгі стационарларда ем алуда.
«Қамқорлық» балалар оңалту орталығы алдымен Жаңақорған ауданында, кейін Арал ауданында ашылды.
Желтоқсанның басында облыстық көпбейінді балалар ауруханасы базасында «Қамқорлық» ерте араласу орталығы ашылды. Бұл орталық туғаннан бастап үш жасқа дейінгі балалармен, соның ішінде неврологиялық және ортопедиялық бұзылу қаупі бар сәбилермен, сондай-ақ шала туған балалармен жұмыс істеуге бағытталған.
Кейінгі үш жылда 6 млрд теңгеге 24 нысанға күрделі жөндеу жүргізілсе, 1 млрд 200 млн теңгеге 44 денсаулық сақтау нысанының жылу жүйесі газға ауыстырылды.
Өңірдің денсаулық сақтау ұйымдарын материалдық-техникалық жарақтандыруға да баса назар аударылуда. Кейінгі 3 жылда денсаулық сақтау ұйымдарын материалдық-техникалық жабдықтармен қамтамасыз ету үшін 15 млрд теңгеге медициналық құрал-жабдықтар сатып алынды, оның ішінде КТ, МРТ, ангиограф сияқты техникалар бар. Аудандық ауруханалар КТ аппаратымен толығымен қамтамасыз етілді. Нәтижесінде медициналық құрал-жабдықтармен жарақтандырылу деңгейі 2022 жылы 83,2 пайыздан бүгінде 88,1 пайызға жоғарылады.
Мемлекет басшысының Жолдауында айтылғандай, еліміздің басты құндылығы – адам. Бұл – айқын нәрсе. Ұлт саулығы жақсы болса ғана, қоғам орнықты дамиды.
Облыстың денсаулық сақтау саласындағы ауқымды жоспарлар мен игі жақсылықтардың барлығы тұрғындардың саулығы үшін жасалуда. Бұл жұмыстар алдағы уақытта жалғаса бермек.
Айнұр БАТТАЛОВА,
«Сыр бойы»
