Спорт – жарыс алаңындағы бәсеке мен жеңіс тұғырындағы медаль ғана емес. Ол – ұлт саулығының тірегі, жас ұрпақтың жігерін жанып, мінезін шыңдайтын үлкен мектеп. Мемлекет басшысының «Спортты насихаттау, оны әсіресе балалар мен жасөспірімдер арасында дәріптеу – ұлт саулығының кепілі» деген сөзі де осы бағыттағы жұмыстың мәнін айқындай түседі. Бүгінде Сыр өңірінде бұқаралық спорттан бастап жоғары жетістіктер спортына дейінгі тұтас жүйені дамытуға басымдық беріліп, соның нәтижесі жаңа нысандардан да, ел намысын қорғаған спортшылардың жеңісінен де анық көрініп отыр.
Туған жердің намысын арқалап жарыс жолына шыққан спортшы үшін әр медальдың салмағы бөлек. Оның артында жылдар бойғы еңбек, таңғы жаттығу, жарақат пен жеңілісті еңсерген қайсарлық жатыр. Ал сондай спортшыны тәрбиелеу үшін талапты бапкермен бірге сапалы база, тұрақты қолдау мен үлкен спортқа бастайтын жүйе қажет. Кейінгі жылдары облыста дәл осы бағытта атқарылған жұмыстар Сыр спортының тынысын кеңейтіп, жаңа белеске бастады.
Нақты кезеңде облыста 1,5 мыңнан астам спорт нысаны жұмыс істейді. Оның 900-ден астамы ауылдық елді мекендерде орналасқан. Бұл ‒ спорттың қаладағы ірі кешендермен ғана шектелмей, ауыл баласына да жақындай түскенінің айғағы. Кейінгі кезеңде өңірде жиырмадан астам жаңа спорт нысаны салынып, ел игілігіне берілді. Осы жылдың өзінде «Ауыл ‒ ел бесігі» бағдарламасы аясында Шижаға, Бекарыстан би, Келінтөбе және Қожабақы ауылдарында жаңа спорт кешендері ашылып, қолданысқа берілді. Алдағы уақытта Әйтеке би кентінде де жаңа нысанды пайдалануға беру жоспарланып отыр.
Әрине, жаңа ғимаратты тек құрылыс есебіндегі көрсеткіш ретінде бағалау аздық етеді. Оның шынайы құны ‒ сол залға күн сайын келетін баланың арманында. Ауылдағы жасөспірім енді жаттығу үшін алысқа қатынамайды, өзінің туған жерінде шынығып, шеберлігін жетілдіруге мүмкіндік алады. Бүгін сол залда алғашқы әдісін үйренген бала ертең ел чемпионатына, одан әрі халықаралық додаға шығуы әбден мүмкін.
Сыр елінің спорттық келбетін айқындаған ірі жобалардың бірі ‒ Қызылордада ашылған заманауи Үстел Теннисі орталығы. Халықаралық талаптарға сай салынған кешенде жас спортшылардың тұрақты жаттығуына барлық жағдай жасалған. Ал облыс орталығындағы 11 мың көрерменге арналған жаңа «Kaysar Arena» стадионы өңір спортының мүмкіндігін мүлде жаңа деңгейге көтерді. УЕФА классификациясы бойынша IV санатқа ие стадионда ел чемпионатының кездесулерімен қатар, Чемпиондар лигасы мен өзге де еурокубоктардың іріктеу кезеңіндегі ресми матчтарын өткізуге мүмкіндік бар. Мұнда футбол алаңынан бөлек, бокс, ауыр атлетика, таеквондо, күрес және өзге де спорт түрлеріне арналған жаттығу залдары қарастырылған.
Бұған қоса, ерекше қажеттілігі бар азаматтарға арналған Инклюзивті спорт орталығының ашылуы ‒ спорттың баршаға ортақ құндылық екенін көрсеткен маңызды қадам. Ал қазір облыс орталығында көпбейінді «Қызылорда Арена» спорт кешенінің құрылысы қызу жүріп жатыр. Аумағы 25 мың шаршы метр болатын нысанда олимпиадалық стандарттағы 50 метрлік бассейн, бірнеше спорт түріне арналған залдар мен 2500 көрерменге лайықталған әмбебап алаң болады. Мұндай кешендердің іске қосылуы Сыр елінің республикалық қана емес, халықаралық деңгейдегі жарыстарды қабылдау мүмкіндігін де арттыра түседі.
Спорттың дамуы салынған ғимараттар санымен өлшенеді десек қателесеміз. Оның басты көрсеткіші ‒ сол нысандардың халыққа қызмет етуі. Қазір облыста 377 мыңнан астам тұрғын денешынықтыру және спортпен жүйелі айналысады. Бұл ‒ өңір халқының 44,6 пайызы. Жыл басынан бері 260-қа жуық бұқаралық спорттық шара ұйымдастырылып, оған 40 мыңға жуық адам қатысқан. Демек, спорт біртіндеп кәсіби спортшылардың ғана емес, тұтас қоғамның күнделікті өмір салтына айналып келеді.
Сыр спортының қуатты қоры балалар мен жасөспірімдер спортында қалыптасып жатыр. Бүгінде 21 спорт мектебінде спорттың 38 түрі бойынша 22 мыңнан астам жас жаттығып, оларға 670 жаттықтырушы-оқытушы тәлім береді. Әр чемпионның артында оны жеңіске дайындаған бапкер тұратыны белгілі. Жас спортшыға әдіс үйретумен бірге, жеңіліске мойымауды, тәртіп пен төзімділікті, қарсыласқа құрметпен қарауды сіңіретін де ‒ осы мамандар.
Бұл еңбектің өтеуі жарыс нәтижесінен көрінеді. Былтыр Сыр спортшылары Қазақстан чемпионаттары мен кубоктарында 158 алтын, 154 күміс және 227 қола медаль жеңіп алды. Яғни бір жылдың өзінде республикалық додалардан 539 жүлде облыс қоржынына түсті. Ал Әлем және Азия чемпионаттары мен кубоктарында 55 алтын, 38 күміс, 53 қола, барлығы 146 медаль иеленді. Бұл ‒ бір өңір спорты үшін салмақты нәтиже әрі қалыптасқан мектептің әлеуетін көрсететін көрсеткіш.
Биыл да сол екпін бәсеңдеген жоқ. Жеті айдың өзінде облыс спортшылары Әлем және Азия чемпионаттарынан 10 жүлде еншіледі. Оның алтауы ‒ алтын, екеуі ‒ күміс, екеуі ‒ қола. Қазақстан чемпионаттары мен кубоктарынан тағы 155 медаль иелендік. Оның 55-і алтын, 44-і күміс және 56-ы қола. Жылдың аяқталуына әлі біршама уақыт барын ескерсек, бұл көрсеткіш Сыр спортшыларының жаңа маусымда да биік межеден көрінуге бекем екенін аңғартады. Әсіресе халықаралық жарыстардағы он медальдың алтауы алтын болуы ‒ саннан бұрын сапаның, үлкен додада жеңіске ұмтылған мінездің белгісі.
Әрбір алтынның артында бір спортшының ғана тағдыры тұрған жоқ. Оның артында бапкердің маңдай тері, ата-ананың қолдауы, спорт мектебінің еңбегі, тұтас өңірдің сенімі бар. Халықаралық аренада көк Ту көтеріліп, Әнұран шырқалған сәт ауылдағы жаттығу залында жүрген жүздеген балаға жігер береді. Өйткені чемпионның жеңісі ‒ келесі буынға үнсіз берілген шақыру.
Сыр елі қашанда намысты қолдан бермеген, жүйрігін бәйгеге, балуанын бозкілемге қосқан жұрт. Бүгін сол дәстүр заманауи спорт кешендерімен, кәсіби дайындықпен және жаңа мүмкіндіктермен сабақтасып келеді. Спорт күні қарсаңында айтылар ең маңызды ой да осы: жеңіс бір күнде келмейді, ал үлкен нәтиже жүйелі еңбектен туады.
Бүгін жаңа залдың табалдырығын алғаш аттаған баланың кім болып шығарын ешкім білмейді. Бәлкім, бірнеше жылдан кейін ол ел намысын халықаралық аренада қорғар. Бірақ одан да маңыздысы ‒ спорт оның бойына тәртіп, табандылық пен өзіне деген сенім ұялатады. Ал дені сау, жігерлі, мақсаты айқын ұрпақ ‒ Сыр спортының ғана емес, ел болашағының ең үлкен жеңісі.
Бағлан АМАНЖОЛ,
«Сыр бойы»
