Сыр бойындағы білімнің қарашаңырағы – Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті қазақ тілі мен әдебиеті және журналистика білім беру бағдарламасының доценті, белгілі әдебиетші-ғалым, филология ғылымдарының кандидаты Сара Бахтиярқызы халқымыз «кемелдік жасы», «ақыл мен парасаттың шыңы» деп бағалаған жетпіс жасқа келді. Ол – тектілік тамырынан нәр алған, парасатты өмірлік ұстанымымен қоғамның дамуына үлес қосып, руханият жанашыры ретінде жемісті еңбек етіп жүрген абзал жандардың бірі.
Қазақ дүниетанымында жетпіс жас – адамның өмір жолындағы биік белестердің бірі. Жетпіс – тек сан емес, ол өмірлік тәжірибенің, көрген-білгеннің, ұрпаққа қалдырған өнегенің жиынтығы. Абай атамыз «Жас қартайса, ой ойға, көңіл күйге» деп, адамның жасы ұлғайған сайын ойы тереңдеп, дүниеге көзқарасы кемелденетінін сипаттаған. Ал Мұхтар Әуезовтің «Қарттық – кемшілік емес, ол – өмірдің ең үлкен байлығы» дегені бұл жастағы ұрпақ тәрбиелеп, елге қызмет етіп, өмірдің ащы-тұшысын татқан тұлға атанатындығынан хабардар етсе керек.
Әрбір адамның өзіне тән ғұмыр жолы, тіршілік баяны бар, бірақ еткен еңбек пен төккен тердің арқасында алған асу, бағындырған биік, жеткен жетістік әркімнің өмірінде әрқилы. Оны сырт көз өздерінше бағалап та жатады. Сондағы жалпының іздейтіні біреу: ол – кісілік келбет, азаматтық тұлға, ғибратты ғұмыр.
Осындай өнегелі өмір иесі Сара Бахтиярова 1956 жылы 1 ақпанда Шиелі ауданы Балаби ауылында дүниеге келген. Сол кездегі №50 Абай орта мектебін үздік бітіріп, Н.Гоголь атындағы институтқа оқуға түседі. Оқу орнын 1978 жылы қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша бітіріп, еңбек жолын 1978-1992 жылдары орта мектепте мұғалім болып бастайды.
Ата-әжесі өз кезеңінде бақуатты жандардың қатарында болғандықтан, елде байларды қудалау науқаны басталған тұста Наманған өңіріне қоныс аударуға мәжбүр болған. Сол жерде әкесі Бахтияр малдәрігерлік институтта білім алып, елдегі жағдай біршама тұрақталған соң отбасымен бірге туған жеріне оралып, мал шаруашылығы саласында еңбек етеді. Анасы Ырыскүлдің әкесі Ақтөбе облысы Темір ауданында райком хатшысы қызметін атқарған. Қыз баланың білім алуына мүмкіндік шектеулі болған кезеңде ол орыс тілінде жеті сыныптық білім алып шыққан. Үй шаруасында болғанымен, өте ісмер, тігіншілік өнерді жетік меңгерген жан еді. Бахтияр мен Ырыскүл төрт перзентінің де зерделі, білімді болып өсуіне ерекше мән берді. Барлық газет-журналды тұрақты алдырып, ұл-қыздарының оқуын, жаңалықтармен дер кезінде танысуын қадағалап отырған. Таным көкжиегі кең, ойы сергек ұрпақ өсіру жолындағы өмірлік қағидалары өз жемісін беріп, олардың өнегелі тәрбиесі ұрпақ сабақтастығының жарқын көрінісіне айналды.
Бүгінде Сара Бахтиярқызы мен Мұрат Бахтиярұлы өз салаларында биік белестерді бағындырып, кәсіби білімі мен адами болмысы арқылы көпке үлгі болып отыр. Бұл жетістіктердің түп-тамыры ата-ананың бала тәрбиесіне деген жауапкершілігінде, білім мен рухани құндылықты бірінші орынға қойған отбасылық ұстанымында жатыр.
Сара Бахтиярқызы 1993 жылдан бүгінге дейін Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде қызмет етіп келеді. Еңбек жолында оқытушыдан бастап, аға оқытушы, Қылышбай Алдабергенұлы басшылық жасаған Ы.Жақаев атындағы Қызылорда политехникалық институтында тәрбие жұмыстары жөніндегі проректор, екі оқу орны біріккеннен кейін кафедра меңгерушісі қызметтерін абыроймен атқарып, ұжым арасында жоғары беделге ие болды.
Шәкәрім шығармашылығын зерттеген белгілі ғалым Балтабай Әбдіғазиұлының жетекшілігімен 2003 жылы «XX ғасыр басындағы қазақ поэзиясындағы көркемдік-стильдік ізденістер» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады. Ғылыми жұмысында Мағжан Жұмабаев пен Бернияз Күлейұлының әдеби мұрасын салыстыра зерттеу арқылы қазақ поэзиясының даму заңдылықтарын, көркем ой эволюциясын айқындап, ұлттық рухты ояту, адам жанының ішкі әлемін бейнелеу, азаттық пен рухани тәуелсіздік мәселелерін көтеру арқылы замана шындығын поэтикалық биік деңгейде көрсете алғанын және өлеңдеріндегі философиялық ой, ұлттық идея, лирикалық нәзіктік, шынайы сезім мен трагедиялық тағдыр сарынын зерттеген.
Бүгінде бір монография, үш оқулық, жүзден аса түрлі тақырыптағы ғылыми мақаласы халықаралық, республикалық конференцияларда, ғылыми басылымдарда жарық көрген. «Балалар әдебиеті», «Ақпараттық оқыту технологиясы негізінде заң терминдерін оқыту жолдары» атты оқу құралдары мен бірнеше оқу-әдістемелік еңбегі жастардың жоғары сұранысына ие.
Кейінгі жылдары негізгі ғылыми бағыты ретінде Абайтанудың өзекті мәселелерін қарастырып, «Абайдың дүниетанымындағы адам мәселесі», «Абай және Алаш», «Абай мен Мағжан», «Бернияз Күлейұлы шығармаларындағы үндестік», «Абай мен Пушкиннің арасындағы әдеби байланыс», «Абайтанудағы ақтаңдақтар мәселесі» тақырыптарында теориялық дәріс оқып, түрлі бұқаралық ақпарат құралдары арқылы пікір білдіріп жүр.
Оқушы кезінде журналист болуды армандаған, «Өскен өңір», «Білім және еңбек», «Қазақстан пионері» басылымдарында 30-ға жуық мақаласы мен тырнақалды өлеңдері студент қатарына қабылданғанға дейін жарық көрген. Белгілі ұстаз Әли Байжолов кураторлық еткен 114-оқу тобындағы 24 қыздың естеліктері баяндалған «Сағындырған сағым жылдар» атты еңбекте құрбылары Сара Бахтиярқызының өлеңқұмарлығы, кітапқұмарлығы мен жазуға бейім екенін ерекше еске алады. Сонымен бірге студент кезіндегі болған оқиғаны әрлеп, ішкі сезімдерін әдемілеп түсірген күнделік жазу қабілетіне де жоғары баға береді.
Ғалым әрі ұстаз ретінде қалыптасуында тәлім берген ұлағатты ұстаздарының орны айрықша. Әуелбек Қоңыратбаевтың терең ғылыми зерттеушілік мектебі, Әли Байжоловтың талапшыл да парасатты ұстанымы, Нұрлыбек Жүнісов пен Нұртай Нұржановтың адалдыққа баулыған өнегесі, Медеуәлі Бимағанбетовтің байыпты пайымы мен Әнес Жақыптың зиялы болмысқа үндеген тәлімі оның ғылыми дүниетанымының берік іргетасына айналды. Сондай-ақ Ибрагим Мұхаметжанов пен Айнаш Шәмшатованың жанашыр ұстаздық қамқорлығы, ізденіске жетелеген ақыл-кеңесі әдебиеттанудағы сара жолын айқындады. Осындай көрнекті тұлғалардан тағылымды тәрбие мен рухани қолдау көрген өзі де шәкірттеріне ерекше қамқорлық көрсетіп жүр.
Отыз үш жылдық еңбек өтілінде Сара Бахтиярқызы Ахмет Байтұрсынұлы, Қорқыт ата атындағы Алтын медаль, «Үздік ұстаз», «Үздік оқытушы», «Үздік түлек» медалімен және мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыруға қосқан үлесі үшін Мәдениет және ақпарат министрлігі Тіл комитетінің Алғыс хатымен, Қызылорда облысының Құрмет грамотасымен марапатталған.
Бүгінде ұлы Руслан мен қызы Құралайдан тараған немерелердің мейірімді әжесі, шәкірттерінің сүйікті ұстазы, ізінен ерген іні-сіңлілерінің қамқор апасы. Осындай абыройлы да ардақты болмысы оның адамдық пен ұстаздық қасиетінің біртұтас жарасымын танытады.
Мерейлі жетпіс жасқа толған туған күніңізбен шын жүректен құттықтай отырып, зор денсаулық, ұзақ ғұмыр, отбасыңызға амандық, ел құрметіне бөленген баянды ғұмыр тілейміз. Ұстаздық ұлағатыңыз бен ғылыми еңбегіңіздің жемісін көріп, шәкірттеріңізбен бірге талай қуанышты сәттерге жете беріңіз!
Сағат ТАЙМАН,
Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті гуманитарлық-педагогикалық институтының директоры
