Кәдесый жасайтын шебер

5

0

Шиелі ауданының тұрғыны Медеу Бердімұрат атадан қалған асыл мұра қолөнерді заман талабына сай жаңғыртып жүр. Мүйіз бен сүйектен кәдесый жасаудың қыр-сырын өзі мұғалім болып еңбек ететін Ғ.Мұхамеджанов атындағы №270 орта мектептің оқушыларына үйретуден жалыққан емес.

Кейіпкеріміз аудан орта­лы­ғында орналасқан М.Ломо­носов атындағы қазақ орта мектебін бітірген. Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік уни­верситеті еңбек пәнінің мұ­ға­лімі мамандығының тү­легі. Бала күнінде бұл өнерге қы­зығушылығын оятқан наға­шы атасы Имантай Алда­бер­генұлы мен нағашы әжесі Шы­нар Нә­биқызы екен.

– Ата-әжемнің үйіне қыды­рып барғанда сүйекпен көмке­рілген кебежені көретінмін. Ма­ған сүйектен неше түрлі бұ­йымдар жасауға болатыны ту­ралы ой келді. Бұл оң-со­лымды біліп қалған кез еді.  Сөй­тіп, сүйек пен мүйізді жинап жү­ретін әдет пайда болды. Сү­йектен әртүрлі дүние жаса­ға­ныммен, сатуға ебім жоқ. Бұл жұмыс – көңілімнің қалауы, – деді қолөнер шебері.

Сүйекті дайын өнімге ай­налдырғанға дейін оның бабын жасау оңай шаруа емес. Өзіндік технологиясын сақ­тамаса, төк­кен  тер текке кет­ті дей беріңіз.

Кәдесый жасайтын шебер

– Мүйізді, сүйекті әуелі қа­зандағы суға қайнатып ала­мын. Сосын оны май мен қан­нан тазартамын. Сүйекті ма­йынан ажырату үшін тұзды суда 7-8 сағат қай­на­ту керек. Осы шикізат­тар­дан жа­са­­латын бұйымды көз­бен елес­тетіп, керек емес жерін жонып алу арқылы да­йын­даймын. Сү­йекті жону ке­зінде шығатын күл мен тозаң денсаулық үшін қауіпті. Бір жа­ғынан ащы иісі бар, қолқаны қабады. Сол се­бепті жұмыс ба­рысында қорға­ныш құралын таққан дұрыс, – деді ол.

Шебер қой, сиыр мен түйе­нікіне қарағанда жылқының сү­йегінен майды ажырату қиын екенін атап өтті. Сүйекті же­лім­­мен жабыстыру мүмкін емес. Оны бір-біріне бұ­ранда ар­қылы біріктіріп бекі­тетін әдіс­ке көшкен.

Медеу Бердімұрат төзімді­лікті талап ететін күрделі өнер­ге ынталы оқушыларды бау­лып жүр. Олар­дың алды әр­түрлі білім бәй­гесінде топ жарып үлгерді. Шебер шә­кірт­­тері арасынан ұмы­тылып бара жатқан ұлттық өнерді өзі сияқты ұғынып, ұш­пақ­қа шы­ғаратын балалар­дың шыға­ты­нына сенімді.

Назерке САНИЯЗОВА,

«Сыр бойы»