Қызылордадағы Назарбаев зияткерлік мектебінде БАҚ өкілдеріне арналған ашық есік күні өтті. Журналистер іс-шара аясында мектептің білім беру бағдарламаларымен, оқушылардың ғылыми жобаларымен танысып, физика, биология және химия сабақтарына қатысты.
Бұл – 2013 жылы ашылған NIS желісіндегі 15-і білім ордасы. Мектеп директоры Акбар Түсіпбаев заман талабына сай жабдықталған мектеп қазақстандық және шетелдік үздік тәжірибемен ұштастырылған академиялық терең білім қалыптастыруға, пәндердің кіріктірілуіне, кең ауқымды дағдылар мен құндылықтарды дамытуға бағытталған NIS-Programme бағдарламасына сүйенетінін атап өтті. Мұнда ағылшын тілімен қатар екінші шет ел тілі ретінде француз, неміс, корей, қытай тілдерінен қосымша сабақтар жүргізіледі. Оқушыларды жан-жақтылыққа баулу және жекелеген пәндерді тереңдетіп оқыту мақсатында әртүрлі элективті курстар мен 45 қосымша білім беру үйірмесі жұмыс істейді. 800-ден астам оқушыға 160-тан астам мұғалім білім береді.
Өзіміз қатысқан 10-сыныптың биология сабағында зертхананың қажетті материалдық-техникалық базамен толық жабдықталғанына көзіміз жетті. Сабақты педагог-сарапшы Несібелі Башенова өтті.
– Мектеп ашылғалы бері осында еңбек етіп келемін. 10-сыныпта балалар биология-химия немесе физика-математика бағытын таңдайды. Мен жиынтық ұпайына қарай биология пәнін таңдаған оқушыларды дайындаймын. Олар өз болашағын медицина немесе биотехнологиямен байланыстырады. Түлектеріміздің арасында жоғары жетістікке жеткен, ғылым жолына түскендер жетерлік. Мысалы, мектеп бітіргеннен кейін Назарбаев университетінде оқуын жалғастырған Әйгерім Бақытжанқызы биыл Гарвард университетіне түсіп қуантты, – дейді ол.
Ашық есік күнінде БАҚ өкілдері оқушылардың ғылыми жобаларымен танысты. 7-сынып оқушысы Даниал Шәкизада бағдарламалау бойынша базалық дағды қалыптастыруға мүмкіндік беретін CodeQuest мобильді оқыту қосымшасын ойлап тапты. Даниал мұны жетекшілері Разия Баймұрзаева, Гүлфайруз Базарбаевамен бірге жүзеге асырды. Ол қосымшаға оқу материалдарын, практикалық тапсырмалар, тесттер, квест картасы мен шағын ойындар енгізген.
– CodeQuest – мектеп оқушыларына бағдарламалауды үйретуге арналған мобильді қосымша. Оның көмегімен сабақты ойын түрінде ұйымдастыруға болады. Оқушы тақырыпты таңдап, алдымен қысқаша теориямен танысады. Содан кейін тапсырмалар мен тесттерді орындайды. Әр тақырып бірнеше деңгейден тұрады. Деңгей жоғарылаған сайын тапсырма да күрделене түседі. Сондықтан оқушы материалды жеңілден қиынға қарай меңгереді. Қосымшада квест элементтері бар. Әрбір орындалған тапсырма үшін оқушы роботтың бір бөлігін жинайды. Барлық деңгей аяқталған соң кейіпкер толық ашылады. Бұл оқушының қызығушылығын арттырып, оқуға ынтасын күшейтеді, – дейді жоба авторы.
Жас технократтың жобасын бірінші болып сыныптастары тәжірибеден өткізген. Олардың айтуынша, қосымшаның интерфейсі қарапайым және түсінікті. Барлық батырма анық көрінеді, түсі де тартымды.
Ал 12-сынып оқушылары Данияр Ақдәулетов, Әлтайыр Төлеген және Әлішер Романқұл құрастырған веб-платформа қала тұрғындарын төтенше оқиғалар туралы хабардар етуге және мониторинг жүргізуге арналған. Ол жасанды интеллект және геоақпараттық жүйенің мүмкіндігін біріктіреді.
– 2024 жылы Қазақстанда 11500-ден астам өрт, табиғи және техногенді сипаттағы 5500-ден астам төтенше жағдай тіркелді. Төтенше жағдайлар министрлігінен SMS-хабарлама ұялы байланыс операторындағы жүктеменің көптігінен кешігіп жетуі мүмкін. Осы аралықта ақпарат көздерінен, чаттардан тексерілмеген ақпараттар келіп, тұрғындарды шатастырады. Жер сілкінісі немесе су тасқыны кезінде әрбір минут маңызды. Бұл жүйе бейнебақылау камерасының бейнемәлімет ағынын қабылдайды. Қолданушылар сондай-ақ ұялы телефонның картасынан жаңа оқиғаны өзі белгілей алады. Сол аудандағы тұрғындар телефон арқылы хабарлама алады. Жоба жедел қызметтің қауырт жағдайда әрекет етуіне және осылайша адам өмірін құтқаруға ықпал жасайды, – дейді шәкірттер.
Балалар ұсынған ерекше жобалардың қатарында су тапшылығы күрделенген кезде аса қажет автоматтандырылған суару қондырғысы, Қазақ хандығы дәуірін жаңаша көзқараспен танытатын «Алтын тақ» ойыны, көзі көрмейтін жандарға арналған комикс кітап бар.
– InComics деп аталатын мобильді қосымшамыздың арқасында комикс кітабымызды барша оқушы, оның ішінде ерекше білім беруді қажет ететін балалар үшін қолжетімді ете аламыз. Бұл көзі көрмейтін және нашар көретін балалардың оқу процесін жеңілдетуге, комикс түріндегі визуалды әңгімелер арқылы оқуға қызығушылығын арттыруға, оған қоса оқу барысын бақылап, оқушының жетістіктерін көруге мүмкіндік береді, – дейді комикс авторы Арай Нұрбаева.
Мектепте балалардың әртүрлі олимпиадаларға, конкурстар мен хакатондарға қатысуына қолайы жағдай жасалған.
– Мұнда тәрбиеге де, отбасылық құндылықтарға да, ұлттық дәстүрлерге де ерекше көңіл бөлінеді. Бұл мақсатта «100 күй», «Қазақтың әндері», «100 кітап», «Қоғамға қызмет» және тағы басқа бастамалар жүзеге асырылып жатыр. Домбыра тарту екі жылдан бері міндетті пән ретінде оқытылып келеді, – дейді мектеп басшысы.
2017, 2024 жылдары зияткерлік мектеп халықаралық мектептер кеңесінің аккредитациясынан сәтті өтіп, білім сапасының жоғары екенін дәлелдеді. Еліміздің 26 ЖОО және ЖОО-дан кейінгі білім беру ұйымы НЗМ түлектерінің оқу көрсеткішін мойындайды және қысқартылған бакалавриат бағдарламаларымен оқуға қабылдауға немесе оқу көрсеткішіне қарай академиялық кредиттерді қайта есептеуге мүмкіндік береді. 70-тен астам шетелдік университет НЗМ түлектерін Foundation (дайындық курсын) оқымай-ақ бірден 1-курсқа қабылдайды.
Білім ордасына жыл сайын 120 оқушы түседі. Келесі оқу жылына сынақ өтті, көп ұзамай оның қорытындысы жарияланады. Биыл тест тапсырғандар саны 1700-ден көп болды. Мектепте білім алуды жалғастырғысы келетін жалпы білім беретін мектептердің 5, 6-сынып оқушылары үшін Назарбаев зияткерлік мектебінің сайтында виртуалды мектеп іске қосылған. Бұл – НЗМ-нің білім стандартына сай пәндер бойынша конкурстық іріктеуге арналған тегін онлайн оқу. Виртуалды мектепте оқып, қорытынды тестілеуді жоғары көрсеткішпен тапсырғандар НЗМ базасындағы каникулярлы мектептің қысқа мерзімді қосымша курсынан өтеді. Ол қысқы және жазғы каникул кезінде жұмыс істейді.
2013-2025 жылдар аралығында Қызылорда қаласындағы Назарбаев зияткерлік мектебін 1184 оқушы тәмамдады. Академиялық білімі қалыптасқан, үш немесе одан да көп тіл білетін ұл-қыздар отандық және шетелдік жетекші оқу орындарында білімін шыңдап, бүгінде қоғамның дамуына үлес қосып жүр.
Назерке САНИЯЗОВА,
«Сыр бойы»
