Қоғам мен журналистика: ашық диалогтің маңызы

6

0

Кеше Қызылорда қаласындағы «Достық үйінде» республикалық журналистер клубының кеңейтілген отырысы өтті. Оған клуб мүшелері, БАҚ өкілдері, өңірлік «Қоғамдық келісім» КММ баспасөз қызметкерлері, медиасарапшылар мен медиаменеджерлер қатысты.

Алқалы жиынның алғысөзін об­лыстық қоғамдық даму басқарма­сы­ның басшысы Руслан Қаюпов алып, сөздің қадірін, қаламның қасиетін бағалаған Сыр елінде журналистика саласының мектебі қалыптасқанын атап өтті. Бүгінде 30-дан астам эт­нос өкілдері аймақтың әлеуметтік-эко­номикалық дамуы жолында еңбек етіп келеді.

– Қазақстан халқы Ассамблея­сы­ның 30 жылдығы республика кө­лемінде аталып өтті. Мерейлі жыл аясында Қызылорда облысында ау­қымды жобалар жүзеге асырылып, республикалық деңгейдегі маңызды іс-шаралар ұйымдастырылды. Бар­лық ауданда ішінде неке қию залы, кітапхана, музей, архив, жас­тар, ар­дагерлер мен аналар үйі бар «Ру­­ханият орталықтары» салын­ды. Ор­та­лықтарда ашылған «Қо­ғам­­­дық ке­лісім» кабинеттері этнос өкіл­де­­рінің мәдени-рухани бірегей­лі­гін сақтауға мүмкін­дік береді. Бү­гінгі игі іс-шара өткізіліп отырған «Достық үйі» ғимараты Мемлекет бас­шысының тапсырмасына сәйкес «ҚазАтомӨнеркәсіп» ұлттық ком­паниясының демеушілігімен салы­нып, жыл басында пайдалануға бе­рілді. Еңселі орда этномәдени бір­лестіктердің, азаматтық қоғам өкіл­дерінің толыққанды жұмысын қам­та­масыз етіп отырған рухани қара­ша­ңыраққа айналды, – дейді Руслан Қаюпов.

Биыл облыстық журналистер клу­бының құрамы сапалық тұрғыдан жаңарды. Оның құрамына 20 кәсіби медиа маман енді. Жыл басынан бері 4 мыңнан астам сараптамалық әрі танымдық материал жарық көріп, әлеуметтік желілерде 2900-ге жуық идеологиялық және түсіндірме жаз­ба таратылды. Ел ішіндегі ынты­мақ пен бейбітшілік арнайы тележо­ба­лар­дың арқауына айналды. Одан бө­лек клубтың бастамасымен бір­қа­тар мазмұнды жоба табысты жү­зеге асырылып келеді. Басқарма бас­шысы күрделі геосаяси жағдай мен цифр­лық трансформация дәуі­рін­де ақпараттық қауіпсіздікті сақ­тау, қоғамды бөлуге емес, бірік­тіруге ба­ғытталған шешім журна­лис­тикасын дамыту маңызды басым­дықтардың бірі екенін жеткізді.

«Қоғамдық келісім» РММ дирек­торының орынбасары Әсел Артақ­шы­н­ова ауқымды реформалар жағ­­да­йындағы журналистер мен бұ­қаралық ақпарат құралдарына жүк­телер жа­уапкершілік салмағын сара­лады.

– Журналистер клубының қызметі ерекше маңызға ие. Біздің негізгі міндетіміз – реформалардың мәні мен мақсатын кәсіби тұрғыда түсіндіру, қоғамды толғандыратын сұрақтарға нақты әрі объективті жауап ұсы­ну, сондай-ақ ресми ақпаратты аза­мат­тарға жедел жеткізу. Қазіргі таң­да журналистика саласы да елеулі өз­ге­рістерді бастан өткеруде. Ақ­па­рат тарату жылдамдығы артты, әлеу­меттік желілер мен цифрлық плат­формалардың ықпалы күшейді. Жа­санды интеллект пен жаңа тех­но­логиялар журналистердің күнде­лікті жұмысының бір бөлігі болды. Осыған байланысты клубқа жаңа міндеттер жүктелді. Клуб тек ақпа­рат алмасатын алаң емес, кәсіби пі­кір­талас, тәжірибе алмасу және за­ма­науи журналистік дағдыларды же­тілдіру орталығына айналуы тиіс, – дейді ол.

Жыл басынан бері республикалық клуб бірқатар маңызды іс-шараға мұрындық болды. Атап айтқанда, ақ­параттық жұмыста цифрлық ме­диа­платформалар мен жасанды ин­тел­лект технологияларын пайда­лану мәселелеріне арналған оқыту воркшопы өтті. Сонымен қатар конс­титуциялық реформаны ақпа­рат­тық сүйемелдеуге, V Ұлттық құ­рылтайдың шешімдерін түсіндіруге, медиасауаттылықты арттыруға және журналистиканың кәсіби стан­дарт­тарын сақтауға арналған кездесулер ұйымдастырды. Әсел Артақшынова алдағы уақытта осы бағыттағы жұ­мыс­ты одан әрі жалғастыру қажет­ті­гіне тоқталды.

Одан кейін «Қоғамдық-саяси үде­­рістерді ақпараттық сүйемелдеу» та­қы­рыбында клуб төрағасы Әлі­шер Сатыбалдиев баяндама жаса­ды. Оның айтуынша, қазіргі журна­лис­тикада оқиғаның өзін ғана емес, оның мағынасын түсіндіру маңызды. Қоғамға белгілі бір шешімнің қабыл­данғанын айту жеткіліксіз.

– Журналистердің кәсіби жауап­кершілігі артып келеді. Бүгінгі жур­на­лист мәтін жазып қана қой­майды. Ол ақпаратты тексереді, сарап­тай­ды, аудиториямен жұмыс істейді, әлеу­меттік желідегі пікір­лерді бақы­лай­ды, визуалды контент дайын­дай­ды және қажет болған жағдайда қоғам­дық диалогке модератор бола­ды. Жур­­налистер клубының осы бағыт­тағы рөлі ерекше. Клуб – журна­лис­тер, сарапшылар, мемлекеттік ор­ган­­дар мен қоғамдық институттар ара­сындағы кәсіби пікір алмасу ала­ңы. Мұндай кездесулердің басты құн­дылығы – тек ақпарат алу емес, тәжірибе алмасу, ортақ мәселелерді талқылау және ақпараттық жұмыс­тың жаңа тәсілдерін қалыптастыру. Біз ақпараттық сүйемелдеуді тек мем­ле­кеттік органдардың немесе жур­налистердің міндеті ретінде қа­растырмауымыз керек. Бұл – ор­тақ жауапкершілік. Мемлекеттік орган­дар ашық әрі сапалы ақпарат ұсынуы керек. Журналистер ақпаратты кәсі­би тұрғыда тексеріп, қоғамға түсі­нікті түрде жеткізуі қажет. Ал қоғам өз кезегінде ақпаратты сыни тұрғыда қабылдап, тексерілмеген мәліметті таратпау мәдениетін қалыптастыруы тиіс, – дейді ол.

Клуб отырысында сондай-ақ ме­диа саласының мамандары бірнеше тақырыпта баяндама жасап, өңірлік журналистиканың өзекті мәселелері мен медиа саласындағы заманауи өз­герістерді кеңінен қарастырды. Атап айтқанда, жедел ақпарат пен сапалы контенттің арақатынасы, ме­диа мен қоғам арасындағы ашық диа­лог мәдениеті, журналистиканың цифрлық трансформациясы талқыға түсті. Тренингтер журналистердің практикалық дағдысын жетілдіруге, заманауи медиа құралдарын тиімді пайдалануға және ақпараттық кеңіс­тіктегі кәсіби жұмыстың сапасын арттыруға бағытталды.

Назерке САНИЯЗОВА,

«Сыр бойы»