Қала тұрғыны Айгүл Алпысбаева көп жылдан бері архив саласында қызмет атқарады, 2007 жылы қалалық архивте, 2009 жылы облыстық мемлекеттік архивінде архивист, 2015 жылы бөлім басшысы болып еңбек еткен ол 2023 жылдан бері қалалық архив филиалының басшысы. Донор болуды 2014 жылы бастаған. Алғашында денсаулығына байланысты қан тапсырған, содан кейін тұрақты донор қатарына енген.
– Донор боламын деген ой, мақсат болған жоқ. Басым жиі ауыратын, содан «қан алдырсаң жақсарады» дегесін алғаш 2014 жылы тапсырдым. Содан кейін тұрақты түрде жылына төрт-бес рет қан орталығына барып тұрамын, – дейді Айгүл Амангелдіқызы.
Кейіпкеріміздің айтуынша, донорлық – әр адамның қалауы мен ниетіне қарай атқарылатын шаруа.
– Қан беру әр кімнің жүрек қалауына байланысты. Одан соң адамның денсаулығы мықты болуы керек. Қан тапсырғанда оны ала сала пайдаланбайды, бірқатар сараптамадан өткізіп, тексереді. Жарамды болса ғана пайдаланады. «Бір тамшы қан өмірді құтқарады» деп жатады ғой, ол рас. Осы уақытқа дейін қанша қан бергенімді де білмеймін. Ең бастысы – мұқтаж жанға септігіміз тисе, өлімге араша түссек болғаны. Ол үшін марапат та, сый-сияпат та күтпеймін. Қан тапсырудың пайдасы бар. Қан қысымының қалыпты болуына, қан айналысының реттелуіне көмектеседі, – дейді ол.
Донор болып, ажал аузындағы адамға екінші өмір сыйлау үшін ниеттен, жүрек қалауынан бөлек, адам бойында мейірімділік, адамгершілік деген асыл қасиеттер болуы қажет-ау деген ойға қалдық. Әйтпесе кейіпкеріміз бұл игі істі он жылдан астам уақыт негізгі міндетіндей атқарар ма еді?! Айгүл Амангелдіқызының бойындағы мейірімділік, жанашырлық, қайырымдылық секілді асыл қасиеттер оны донор болып, өзгелерге өмір сыйлауға итермелеп жүрген.
Аймақта медицина ұйымдарын сапалы және қауіпсіз қан өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында облыстық қан орталығы қызмет атқарады. Мекеме қаладағы және 7 аудандағы барлығы 17 медицина ұйымын қан өнімдерімен қамтамасыз етеді.
Мамандардың мәліметінше, жылына орта есеппен 13000-нан астам облыс тұрғыны қан тапсыруға ниеттенеді. 3500-дей тұрақты донор бар. Солардың ішінен 10000-нан астам адам қан тапсырады, қалғандары денсаулығына байланысты және әртүрлі себептермен қан тапсырудан шеттетіледі.
Былтыр донация саны 10634 болып, 8948,2 литр қан дайындалған. Осы қаннан дайындалған құрамдас бөліктері емдеу мекемелерінің сұранысы бойынша жіберіліп отырады. Атап айтқанда, былтыр 7803 доза құрамында эритроциттері бар орталар, 4792 доза жаңа мұздатылған плазманың барлық түрі, 3306 доза тромбоцит, 187 доза криопреципитат, 82 доза лейкоциттік масса берілген.
2024 жылға дейін облыстық қан орталығы көпбейінді облыстық аурухананың қан құю бөлімшесіне арналған бөлмелерде орналасып келді. Бұл санитарлық ереже мен норма талаптарына сәйкес келмеді. Мәселен, инфекцияларды диагностикалау зертханасы, қанды тестілеу, сапаны бақылау, зарарсыздандыру бөлімшелері бір бөлмеден тұрды. Қалған бөлімшелер, медициналық жабдықтар да өте тығыз орналасты. Бүгінде Сырдария өзенінің сол жағалауынан 2,7 млрд теңгеге салынған жалпы алаңы 2,4 гектар жаңа ғимаратта. Орталықтың құрылымдық бөлімшелері санитарлық ереже мен норма талаптарына сәйкестендірілді, 913 млн теңгеге заманауи медициналық құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді.
Жаңа ғимаратқа көшу трансфузиялық терапияның сапасын және халықаралық тәжірибеге сай облыстық қан қызметін құру, науқасқа құйылатын қан және оның компоненттерінің сапасы мен қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік берді.
14 маусым – Дүниежүзілік донор күні. Бір рет қан тапсырған донор орта есеппен үш адамның өмірін арашалайды екен. Жалпы өңірдегі донорлардың жасы әртүрлі. Былтыр 57 пайызы ер адам, 43 пайызы әйелдер болған. Мамандардың айтуынша, қан тапсырудың еш зияны жоқ, керісінше, денсаулыққа пайдалы. Біріншіден, донор тұрақты түрде медициналық бақылауда болады, екіншіден қан жасушалары жаңарып, иммунитеті көтеріледі.
Бір тамшы қаны арқылы талай адамды ажалдан арашалап, екінші өмір сыйлайтын донорлар қандай құрметке де лайық.
Айнұр БАТТАЛОВА,
«Сыр бойы»
