Құрылтай

Дүние-дүрмек

62

0

Антарктидадан алғашқы динозавр сүйегі табылды

Антарктидадан 1985 жылы табылған қазба сүйек 40 жылдан кейін динозаврға тиесілі екені ресми түрде расталды, деп хабарлайды British Antarctic Survey.

Ғалымдар оны шамамен 82 миллион жыл бұрын өмір сүрген титанозаврдың құй­рық омыртқасы деп анық­тады. Бұл Антарктидада та­былған алғашқы динозавр қалдығы саналады.

Зерттеушілердің болжа­мын­ша, жануардың ұзын­дығы алты-жеті метрге жет­кен. Табылған сүйек ди­­но­­­­завр­лардың Оңтүстік жар­­ты­шар құр­лық­тарына тара­­луы туралы жаңа мәлі­мет бере­ді.

Мамандар мұздықтар­дың шегінуі Антарктидадан тағы да ежелгі қазбаларды табуға мүмкіндік беруі мүм­кін еке­нін айтады.

Некроз тудыруы мүмкін өрмекші анықталды

Португалияның Порту қаласында Пиреней түбегінде бұрын кездеспеген чилилік тақуа өрмекші табылды, деп хабарлайды Researchgate.

Мамандардың айтуын­ша, оның шағуы теріні қат­ты зақымдап, тіндердің нек­ро­зына әкелуі мүмкін. Алайда өрмекші жасырын тіршілік етіп, адамды сирек шағатын­дықтан, қауіп дең­гейі төмен деп бағаланып отыр.

Алғашқы өрмекші 2025 жылғы қыркүйекте, екіншісі 2026 жылғы қаңтарда анық­талған. Ғалымдар оның Пор­ту қаласынан тыс ай­мақ­тарға таралған-таралма­ғанын әзір­ге білмейді.

Зерттеушілер экзоти­ка­лық түрлердің таралуына ха­лық­аралық сауда, урба­ни­зация және климаттың жы­лынуы әсер етуі мүмкін еке­нін атап өтті.

Микропластикпен күресетін материал ойлап тапты

18 жастағы ирландиялық Айра Сатиш микропластикпен күресуге арналған жобасы үшін Earth Prize 2026 сыйлығының Еуропадағы жеңімпазы атанды, деп хабарлайды Euronews.

Ол арнайы ферменттер бөлетін өсімдік негізіндегі биоыдырайтын пластик әзір­леген. Бұл ферменттер то­пырақта, тұщы және тұз­ды суда кездесетін микро­пластик бөлшектерін ыды­ратуға көмектеседі.

Жас өнертапқыш жүл­деге алған 12,5 мың дол­ларды тех­нологияны сы­науға және өн­діріс көлемін арттыруға жұм­самақ.

Болашақта жаңа мате­риалды қаптама мен компо­ст­талатын пакеттер өндірі­сінде пайдалану жос­­пар­­ла­­нып отыр.

150 жыл бұрын алынған кітап кітапханаға қайтарылды

Австралияның Киама қаласындағы кітапханаға шамамен 150 жыл бұрын алынған кітап қайта­рылды, деп хабарлайды Associated Press.

1858 жылы жарық көр­ген «Афина көне жәдігер­лері» атты кітап үй жөндеу кезінде кірпішпен жабылған камин­нің ішінен табылған. Ол 1872 жылы ашылған кітапхананың алғашқы мың кітабының бірі болған.

Мамандардың есебінше, кешіктірілгені үшін айыппұл қазіргі бағамен 28 мың авс­тралиялық долларға жетер еді. Алайда кітапхананың 1870 жылдардағы оқырман жаз­балары сақталмаған­дық­тан, кітапты нақты кім алғаны белгісіз.

Суға зақымданған көне кітап енді кітапхананың өл­кетану қорында көрмеге қо­йылады және қайта беріл­мейді.

Ашық дереккөзден дайындаған

Бағлан АМАНЖОЛ,

«Сыр бойы»