Босану-жүктілікті аяқтайтын және ұрық пен плацентаның туу каналы арқылы жатырдан шығарылуын қамтитын табиғи физиологиялық процесс. Босанудың басталуынан бұрын толғақ пайда болады.
Босану үш кезеңді қамтиды.
Жиырылу;
Күшену;
Плацентаның туылуы.
Серіктеспен босану-бұл босандыру бөлмесінде акушерка,дәрігер және басқа перзентхана қызметкерлерінен басқа, қолайлы психологиялық ахуал туғызатын және қолдау көрсетуге көмектесетін босанушы әйелмен бірге оған жақын адам болған кезде асситентпен босану.
Серіктестің босануының міндетті шарттары:
*босанатын әйелдің қалауы мен келісімі;
*серіктестің қалауы мен келісімі;
*босандырып алатын мед персоналдың келісімі;
*арнайы киімдері мен тәпішкелері болуы;
*туу процесіне барлық қатысушылардың іс-әрекетін үйлестіру (серіктестің босануына ерікті келісімі)
*егер жоғары қызба, жөтел болса немесе қызылша, қызамық немесе басқа жұқпалы аурулармен ауыратын адаммен байланыста болса, серіктестің босануына қатысуға рұқсат етілмейді.
Серіктес тууға дайындық
Перзентханаға барар алдында сіз душ қабылдауыңыз керек, таза іш киім киіп, өзіңізбен бірге жаңа резеңке немесе былғары тәпішке таза футболка мен колготки алыңыз. Суретке немесе бейнеге түсіру үшін №1 перинаталдық орталық әкімшілігінен алдын ала рұқсат сұраңыз.
Босану бөлмесіндегі мінез-құлық
1.Ең бастысы – серіктестің оң көзқарасы, әйелге ең алдымен психологиялық қолдау қажет екенін есте ұстаған жөн. Сіз болашақ ананы ынталандыруыңыз керек, сіз әңгімелер мен әзілдер арқылы жағымсыз сезімдерден аулақ бола аласыз.
2.Сіз босанған әйелді мұқият тыңдап, оның сұрағанын орындауыңыз керек – жастықты реттеңіз, егер дәрігерлер рұқсат етсе, маңдайын сүлгімен сүртіңіз, душта жууға көмектесіңіз, курстарда үйретілгендей, беліне массаж жасаңыз. оған біркелкі тыныс алуға көмектесіңіз.
3.Сіз ананың көңіл-күйінің өзгеруіне дайын болуыңыз керек және оларға ешқандай әсер етпеуіңіз керек және ешбір жағдайда дауласпаңыз.
4. Әйелге физикалық қолдау көрсету қажет.
5. Дәрігерлердің жұмысын бақылап, әйелдің олардың барлық бұйрықтарын қатаң сақтауын қамтамасыз ету қажет.
Психологиялық көмектен басқа қалай көмектесе аласыз?
Босанудың бірінші кезеңі бірінші толғақтардың басынан жатыр мойнының толық ашылуына дейін созылады. Бірінші фазадағы ең қиын нәрсе – іштің ауырсынуы және жиырылумен байланысты крест.
Сіздің әрекеттеріңіз
*Жиырылу жиілігін өлшеңіз. Жиырылулар арасындағы уақыт бір жиырылудың басынан келесінің басына дейін өлшенеді, бұл дәрігерлер үшін өте маңызды ақпарат, өйткені жиырылу жиілігі жатыр мойнының кеңею дәрежесін көрсетеді.
*Әйелді тыныштандырыңыз және оның шатасып кетуіне жол бермеңіз, өйткені босанудың осы бастапқы кезеңінде әйелдің босануға деген сенімі өте маңызды. Бұған жету үшін серіктес сабырлы болуы керек. Әйелге босану кезінде толғақ арасында демалуға көмектесіңіз.
*Босанатын әйелмен бірге босанудың тезірек және үйлесімді болуына ықпал ететін дене жаттығуларын орындаңыз (қаз басып, төрт аяқпен, тізеңізді жоғары көтеріп, т.б.).
*Ыңғайлы позицияны алу үшін заттарды (шарлар, үлкен және кіші жастықтар, биік және аласа орындықтар, кілемшелер және т.б.) пайдалану арқылы ыңғайлы орынды таңдауға көмектесіңіз.
*Босану кезінде босанған әйелмен дұрыс тыныс алыңыз (егер бұл оған көмектессе).
*Босанатын әйелдің сакрум аймағын уқалаңыз (босануға дайындық кезінде бұл әдістерді зерттеген жөн)
*Әйелге әр сағат сайын зәр шығаруды еске түсіріңіз.
*Болашақ анамен бірге жүру.
Босанудың екінші кезеңі. Жиырылулар ұзарады, күшейеді және жиілейді. Екінші кезең жатыр мойнының толық ашылуынан бала туғанға дейін созылады.
Бұл кезеңде жиырылулар итеру арқылы біріктіріледі – іштің алдыңғы қабырғасының бұлшықеттерінің ерікті жиырылуы.
Итерудің арқасында баланың басы жамбас арқылы төмен қарай жылжиды.
Сіздің әрекеттеріңіз
*Қажет болса, итеру кезінде әйелге ыңғайлы позицияны алуға көмектесіңіз (бас бүгілген, иек кеудеге).
* Оның қолын ұстаңыз, егер ол қаласа, терді сүртіңіз.
*Баланың дамуы туралы болашақ анаға мерзімді түрде хабарлаңыз.
*Акушердің нұсқауын орындай отырып, кіндік бауын кесіңіз
Босанудың үшінші кезеңі. Жатырдың жиырылуы жалғасуда, плацента жатырдың қабырғаларынан бөлініп, содан кейін шығарылады – және босану аяқталды!
Сіздің әрекеттеріңіз
* жаңа туған нәрестемен туғанның алғашқы минуттарын фотосуретке немесе кинокамераға түсіріңіз.
*Ананы құттықтап, дәрігерлерге алғыс айту.
Әрине, барлық туулар алдын ала келісілген жоспар бойынша жүзеге аспайды, сондықтан ассистент әртүрлі күтпеген жағдайларға дайын болуы керек.
Әрбір әйелдің туылуы жеке сценарий бойынша жүреді.
Өзіңіздің уайымыңызды ұмытыңыз. Маған сеніңіз, босанған әйел қазір сізден әлдеқайда нашар.
Жұбайыңызды құшақтап, сүйіңіз. Босану кезіндегі жанасу психологиялық жайлылықты қамтамасыз етуде үлкен рөл атқарады.
Дәрігерлерге сеніңіз.
Тәжірибелі маман өз ісін жетік біледі. Сондықтан, дәрігерге сабақ бермеуге немесе медициналық қызметкерлердің әрекеттеріне араласпауға тырысыңыз. Әркім өз ісімен айналыссын, босанған әйелге барлығын айту үшін акушерден белгілі бір процедуралардың мәнін түсіндіруді сұрауға болады .
Асемкуль Сұлтанбек
Көпбейінді облыстық ауруханасы,
Акушерлік бөлім аға акушері.
