Еліміздің денсаулық сақтау жүйесінде алғашқы медициналық-санитарлық көмекті (АМСК) дамыту мақсатында бірқатар нормативтік-құқықтық актілер қабылданған. Соның ішінде №11 бұйрық патронаж қызметін ұйымдастыруда маңызды орын алады. Бұл бұйрық ана мен бала денсаулығын қорғауға бағытталған үй жағдайындағы медициналық көмектің тиімді жүйесін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Патронаж мейіргері – жүкті әйелдерге, жаңа туған нәрестелерге және ерте жастағы балаларға медициналық көмекті үй жағдайында көрсететін орта буын медицина қызметкері. Оның негізгі мақсаты – аурудың алдын алу, қауіп факторларын ерте анықтау және халықтың денсаулығын нығайту.
Патронаж мейіргерінің қызметі жүкті әйелдерді бақылаудан басталады. Жүктіліктің ерте кезеңінде әйелдерді тіркеуге алып, денсаулық жағдайын бағалайды. Дұрыс тамақтану, жеке бас гигиенасы және жүктілік кезінде өзін-өзі күту бойынша кеңес береді. Бұл ана мен баланың денсаулығын сақтауға ықпал етеді.
Жаңа туған нәрестелерге патронаж ерекше маңызға ие. Перзентханадан шыққаннан кейін алғашқы күндері мейіргер үйге барып, баланың жалпы жағдайын бағалайды. Тыныс алуын, терісінің жағдайын, тамақтануын және салмақ қосуын бақылайды. Ана сүтімен қоректендіруді ұйымдастыру, анасына кеңес беру де – патронаж мейіргерінің маңызды қызметтерінің бірі. Бес жасқа дейінгі балалардың өсуі мен дамуын тұрақты бақылауда ұстайды. Баланың физикалық және психомоторлық дамуы бағаланып, қажет болған жағдайда дәрігерге бағытталады. Вакцинация мәселесі де мейіргердің бақылауында болады. Ол ата-аналарға екпелердің маңызын түсіндіріп, балаларды уақытылы иммундауға шақырады.
№11 бұйрыққа сәйкес патронаж қызметі үш деңгейде жүзеге асырылады: әмбебап, таңдамалы және күшейтілген патронаж. Әмбебап патронаж барлық балаға жүргізіледі, ал таңдамалы және күшейтілген патронаж қауіп тобына жататын балалар мен отбасыларға бағытталған. Бұл тәсіл медициналық көмекті тиімді жоспарлауға және тәуекелі жоғары топтарға ерекше назар аударуға мүмкіндік береді.
Тағы бір маңызды міндеті – әлеуметтік-медициналық қолдау көрсету. Ол отбасының тұрмыстық жағдайын бағалап, қажет болған жағдайда әлеуметтік қызметтермен бірлесіп жұмыс атқарады. Бұл әсіресе, әлеуметтік жағдайы төмен немесе көпбалалы отбасылар үшін маңызды.
Құжаттаманы дұрыс жүргізу де – патронаж қызметінің ажырамас бөлігі. Мейіргер бақылау нәтижелерін медициналық құжаттарға және ақпараттық жүйелерге тіркейді. Бұл деректер арқылы пациент жағдайының динамикасы бақыланады.
Патронаж мейіргерінің қызметі ана мен бала денсаулығын қорғауда өте маңызды. Ол профилактикалық бағыттағы жұмысты жүзеге асырып, халықтың медициналық сауаттылығын арттыруға ықпал етеді.
Ғазиза АБДРАЗАҚОВА,
№1 қалалық емхана патронаж
мейіргері
