«Қызылорда» су торабы: Жетпіс жылдық белес

4

0

1956 жылғы 23 маусымда өңірдің даму тарихындағы ең маңызды оқиғалардың бірі болды. Ол «Қызылорда» су торабының бастапқы пайдалануға берілуімен байланысты. «Қызылорда» су торабы елдің азық-түлік бағдарламасын шешу үшін ауыл шаруашылығы мен мал шаруашылығын дамытудың негізгі бағытына айналды.

Ауқымды гидромелио­ра­тив­тік жұмысты, магист­раль­дық және таратушы суа­ру ка­­­налдарын, коллек­тор­лық-дре­­­наждық жүйелерді, бө­гет­­тер мен гидротехникалық құ­­ры­­лыстарды салуды талап етті.

Бұл игі істің жүзеге асуында экскаватор машинистерінің рөлі айрықша болды. Олардың кәсіби шеберлігі мен қажырлы еңбегінсіз күріш атыздарын қалыптастыру және суды жет­кізуге, бұруға әрі тара­туға ар­налған күрделі гидро­тех­­ни­калық жүйені салу техни­калық жағынан мүмкін емес еді.

Өңір тарихы оны мекендеген адамдардың тағдыры мен еңбек жетістіктерінен құра­лады. Сондықтан Қызылорда облысының бүгінгі келбетін қа­лыптастыруға өлшеусіз үлес қосқан, адал еңбегімен ел да­муына қызмет еткен аза­мат­­­­­тардың есімдерін ұмыт қал­­­­дыр­­­май, халық жа­дын­да жаң­ғырту аса маңызды.

Олардың бірі Нұртай Штат­­баев – мелиоратор-механизатор, экскаватор машинисі, тыл және еңбек ардагері «Қы­зылордаводстрой» тресі­нің №30 жылжымалы механика­лан­дырылған колоннасына жұ­мысқа шақырылды.

Нұртай экскаваторлардың әр түрінде, қазу шөміші арқан­да ілулі тұрған және жету қиын жерлерде, өзен сағаларында жұ­мыс істеуге арналған сол кез­дегі ең қиын және ауыр ин­женерлік машиналардың бірі экскаватор-драглайнда шебер жұмыс істеді.

Ол Қармақшы, Жалағаш, Те­рең­өзек, Шиелі, Жаңақорған және Арал аудандарында ме­лио­ра­циялық жұмыстар жүр­гізуге тартылды. Жылдар бойы дала жағдайында, үйден алыс, күннің ыстығында және қыс­тың суығында, уақытпен есеп­теспей, Үкімет қойған мін­­­деттер мен суармалы жерді иге­­ру жөніндегі өндірістік жос­­­пар­­ды адал орындап еңбек етті.

Нұртай Штатбаев №30 жыл­жымалы механикалан­ды­рылған колоннада 30 жылдан астам уақыт жұмыс істеп, өн­діріс озаты атанды. Ол жас мамандарға тәлімгерлік жасап, 20-дан астам экскаваторшылар бригадасын құрып, кәсіби тұр­ғыдан тәрбиелеп шығарды. Өзінің інісі Балабек Штатбаев, ұлдары Ақылбек пен Бер­дібекті еңбекке баулып, отба­сы­лық бригада құрды. Бұл бри­гадалар өңір­дегі мелио­ра­ция саласы­ның да­муына елеу­лі үлес қосты.

Олар ауыр техниканы ал­ғаш игерген ізашарлар ретінде тарихта қалды. Дәл осы азаматтар Қызылорда өңірін кү­ріш шаруашылығының ірі ор­талығына айналдырған, ел арасында «Су Жібек жолы» атанған ауқымды мелио­ра­циялық жүйенің негізін қала­ды. Бұл игі іс жаңа елді ме­кен­дердің көбеюіне, облыс эко­но­микасының қарқынды да­муына, экспорттық әлеует­тің артуына және өңірдің әлеу­меттік-экономикалық тұрақ­ты­лығының нығаюына зор ық­пал етті.

Экскаватор машинистері бейбіт заманда шын мәнінде ерлікке пара-пар еңбек жасады. Олар ұлан-ғайыр дала төсінде күн сайын тынымсыз тер төгіп, жердің әрбір ша­қы­рымын игере отырып, су то­ра­бынан бастау алған суды кү­ріш алқаптарына жеткізді.

Облыс аумағында ұзын­дығы жүздеген шақырымға со­зылған ірі суару жүйелері мен каналдар салынды.

Бүгінде «Қызылорда» су торабы арқылы ондаған мың гектар күріш алқаптарына су жеткізіліп, өңірдің аграрлық әлеуетін дамытуға қызмет етуде.

Н.Штатбаевтың ерен еңбегі «Құрмет белгісі» орденімен, бұрынғы Кеңес Одағы мен Қа­зақ КСР-нің медальдарымен және басқа да наградаларымен марапатталған.

Жас ұрпақ үшін еңбек ада­мының өмір жолы өз ісіне адалдықтың, кәсіби шебер­лік­тің, тәлімгерліктің және туған жеріне деген шексіз сүйіспен­шіліктің үлгісі бола алады.

М.МЕРЕЙ