Кейінгі кездері шаруалар бау-бақша дақылдарын егу ісін жандандырып келеді. Былтыр шиелілік Мұхтар Шохаевтың еккен қызанағы Ресейге тасымалданды. Еліміздің әр өңірінен тапсырыс берушілер көбейіп, мол өнім алды. Қызанағы табиғи, таза болғандықтан сұраныс артты. Бір жағынан органикалық тыңайтқыштарды қолданады. Биыл 35 гектар жерге егін егіп, алғашқы өнімді де жинады. Қазір шаруаның алқабында жұмыс қызу. Біз де орайын тауып, тілдескен болатынбыз.
Диқан көктемге дайындықты ерте бастапты. Наурыз айында алқап басына көшкен. Қазір онда 11 адам еңбек етеді. Науқан кезінде 50-60 адамға дейін барады.
– Биыл да ерте қамдандық. Жалпы 35 гектардың 20 гектарын егіп болдық. Қалған 15 гектарды маусымның 15-не дейін бітіреміз. Қытайдан дән себетін техника алдырдық, төрт күннің ішінде 1 миллион көшет егілді. Техника еңбек өнімділігін арттырып, уақыт үнемдеуге септігін тигізді. Тағы бір тиімділігі, көшет біркелкі отырғызылады. Сәуір айында алғашқы өнім жиналды. Қияр пісіп, келісін 650 теңгеден саудалап жатырмыз. Ал тәтті бұрыш 950-1000 теңге аралығында. Енді маусымның 20-нан бастап қызанақ, қауын секілді өзге де дақылдар піседі. Былтыр да өнім молынан жиналды. Тұтынушылар алқап басынан алып кетті. Жүк көлігіне тиелген қызанақ Ресей мен еліміздің барлық өңіріне жөнелтілді, – дейді Мұхтар Шохаев.
Ол жергілікті тұқымнан бөлек, кейінгі кездері түріктің, Голландия мен Израильден келген өнімді сынап көруде. Былтыр қызанақтың 11 сортын егіп, 50 түрлі сынақ жасады. Нәтижесі жаман емес. Бастысы табиғи тыңайтқыштарды қолданды. Еңбекқор азамат көп ізденеді. Өзі секілді шаруалармен бірге жаңа сорттарды сынақтан өткізеді. Шет елдерде болып, ондағы шаруашылық жайын зерттеп, тәжірибе алмасудан жалықпайды.
– Бала кезден егін егіп өстік. Кейін ұстаздық жолды таңдадым. Мектепте мұғалім болдым. Бірақ сол бала күнгі жаныма жақын егіншілікке қайта бет бұрдым. Алғашында картоп егіп бастадым. Бейнеті аз емес. Қара күзге дейін күтім жасалады. 2017 жылдан қызанақ егуге көштім. Жылда бір дақылды еге берсең, уақыт өте келе ол да ескіреді. Құбылмалы ауа райына қарсы тұра алмай ауырады. Сол үшін жаңа сортты шығаруға, оны бейімдеуге байланысты зерттеу жүргіземін, – дейді ол.
Жер-ананың бабын тауып, шаруасын дөңгеленткен ол ақпан айында есіктің алдына тұқым сеуіп, көшет шығарады. Сәуірде қызанақ егеді. Алқаптың басында жатып, әр түптің ауырмай жетілуін бақылайды. Осылайша тынымсыз еңбекпен алғашқы өнімге қол жеткізеді. Шаруа 2019 жылы алғашқылардың бірі болып, тамшылатып суару әдісін қолға алды.
– Судан мәселе жоқ. Бастапқы кезде өзіміз тамшылатып суарамыз. Ал сәуір айынан аяқсу келе бастайды. Қолдан келгенше барлық мүмкіндікті тиімді пайдаланып қалуға тырысамыз. Биыл да қызанақтың сұранысқа ие «Ерке F1», «Таня» сорттарын ектік. Бұл – өнімді мол беретін тұқым, дәмді әрі сулы, – дейді диқан.
Шаруа алдағы уақытта шырын өндіретін техника алуды көздеп отыр. Үш түрлі қызанақ сортын сынап көрмекші. Сондай-ақ мемлекет тарапынан берілетін жеңілдіктердің де игілігін пайдалансам деген ниетте.
Иә, адал еңбектің жемісті болары анық. Ала жаздай иығынан кетпені түспей, бел жазбай еңбек ететін диқанға сәттілік тіледік.
Сара АДАЙБАЕВА,
«Сыр бойы»
