Полиция қызметінде криминалист мамандығының орны бөлек. Қылмыс орнындағы әрбір із бен айғақтың өзіндік сыры бар. Ал сол сырды ашып, көзге көрінбейтін деректерді сөйлету – криминалистің міндеті. Бір қарағанда байқала бермейтін ұсақ бөлшектердің өзі қылмыстың мән-жайын анықтауға, оқиғаның шынайы картинасын қалпына келтіруге жол ашады.
Қызылорда қалалық Полиция басқармасының жедел криминалистика бөлімінің криминалисі, полиция лейтенанты Қайрат Үмбетов үшін бұл – жай ғана қызмет емес, үлкен жауапкершілік пен кәсіби ізденісті талап ететін жұмыс.
Криминалистің жұмысы оқиға орнына барудан басталады. Мұнда әрбір секунд пен әрбір деталь маңызды. Көрінетін іздер, микробөлшектер, заттардың орналасуы, саусақ іздері және басқа да айғақтар мұқият зерттеліп, белгіленген тәртіппен тіркеледі. Өйткені қылмысты ашуда болжамнан гөрі нақты дәлелдің маңызы зор.
– Криминалистика – ғылымның өзі. Мен білім алған академияда студенттерді учаскелік полиция инспекторы, тергеуші, криминалист секілді мамандықтарға баулиды. Сол кездің өзінде таңдауым криминалистикаға түсті. Осы мамандықты таңдағаныма өкінген емеспін. Криминалистика қылмыстың себебін, қылмыскердің ойы мен психологиясын зерттеумен қатар, оқиға орнында тергеушінің ең басты көмекшісі болуға мүмкіндік береді. Біздің негізгі міндетіміз – дәлелдемелерді жинақтап, қылмысты ашуға ықпал ету. Ал атқаратын жұмысымыздың өзегі – зерттеу, – дейді Қайрат Талғатұлы.
Маманның айтуынша, криминалистің кәсіби жолындағы басты үш тірек бар. Оның біріншісі – адамгершілік, екіншісі – білім, үшіншісі – қызметке деген адалдық. Осы қасиеттер ұштасқанда ғана маман өз ісінің шеберіне айналады.
Криминалист оқиға орнындағы үнсіз айғақтарды сөйлетіп, әрбір ізден ақиқат іздейді. Оның жұмысы тергеу барысына тың серпін беріп қана қоймай, қылмысты ашуға, кінәліні анықтауға және жазықсыз жанды қорғауға ықпал етеді.
Әділдік жолындағы мұндай қызмет үлкен жауапкершілікті талап етеді. Ал әр іздің артында ақиқат тұрғанын жақсы түсінетін Қайрат секілді кәсіби мамандар үшін бұл – мамандық қана емес, ел қауіпсіздігіне қосылған маңызды үлес.
Шынар БЕКБАН,
«Сыр бойы»
